“Mijn medewerkers moeten meer verantwoordelijkheid nemen.” Het is één van de opmerkingen die ik het vaakst hoor van ondernemers die met een groeiend team werken.
Ze zijn het zat dat medewerkers voor iedere beslissing bij hen komen, problemen gemakkelijk terugleggen en weinig initiatief lijken te nemen. En ik begrijp die frustratie. Alleen begin ik meestal niet bij het team.
Ik stel de ondernemer eerst een andere vraag: Wat doe jij wanneer een medewerker met een probleem bij jou komt?
Het antwoord vertelt vaak verrassend veel.
Je team leert van wat jij iedere dag doet
Veel MKB-ondernemers hebben hun bedrijf opgebouwd door zelf verantwoordelijkheid te nemen. Ze zijn gewend snel te schakelen, problemen op te lossen en beslissingen te nemen.
Precies die eigenschappen hebben geholpen om het bedrijf succesvol te maken. Maar zodra het bedrijf groeit en er meer medewerkers komen, kan dezelfde kwaliteit tegen je gaan werken. Want als jij bij ieder probleem direct een oplossing geeft, leert een medewerker dat het verstandig is om bij problemen naar jou te komen.
Als jij iedere beslissing controleert, leert iemand dat hij blijkbaar niet volledig zelfstandig mag beslissen. En wanneer jij ingrijpt zodra iets mis dreigt te gaan, leert je team dat jij uiteindelijk toch verantwoordelijk bent. Zo kan er ongemerkt een patroon ontstaan waarin jij blijft trekken en je team blijft volgen. Dat is ook precies het patroon dat in stap 3 van mijn Vrije Ondernemer Gids centraal staat.
1. Je geeft te snel het antwoord
Het gebeurt vaak met de beste bedoelingen.
Een medewerker komt met een probleem en jij ziet binnen een paar seconden wat er moet gebeuren. Waarom zou je iemand twintig minuten laten zoeken als jij het antwoord al weet?
Omdat die twintig minuten misschien precies zijn wat iemand nodig heeft om zelfstandiger te worden.
Probeer daarom niet direct te antwoorden, maar vraag: “Wat zou jij zelf doen?”
Je verlegt daarmee de verantwoordelijkheid onmiddellijk terug naar de medewerker.
2. Je geeft verantwoordelijkheid, maar blijft controleren
Delegeren betekent niet dat je een taak overdraagt en vervolgens iedere stap blijft volgen.
Als iemand voortdurend merkt dat jij meekijkt, corrigeert en bijstuurt, blijft de werkelijke verantwoordelijkheid bij jou liggen.
Spreek liever vooraf af wat het gewenste resultaat is, welke kaders gelden en wanneer jullie de voortgang bespreken.
Dat geeft jou grip en de medewerker ruimte.
3. Alleen jouw oplossing is goed genoeg
Dit is voor veel ervaren ondernemers een lastige. Je hebt jarenlang ervaring opgebouwd en weet vaak precies hoe iets efficiënt kan worden aangepakt.
Maar eigenaarschap vraagt dat je onderscheid maakt tussen:
“Dit is verkeerd.”
en:
“Ik zou het anders doen.”
Dat zijn twee totaal verschillende dingen.
Wanneer iedere andere aanpak wordt gecorrigeerd naar jouw manier, leren medewerkers vooral jouw instructies volgen. Niet zelfstandig nadenken.
4. Je grijpt in zodra het spannend wordt
Loslaten is relatief makkelijk zolang alles goed gaat.
De echte test komt wanneer een medewerker een keuze maakt waarvan jij vermoedt dat hij niet goed uitpakt. Natuurlijk zijn er situaties waarin je moet ingrijpen. Zeker wanneer klanten, veiligheid of grote financiële belangen in gevaar komen.
Maar niet iedere fout hoeft voorkomen te worden.
Sommige fouten zijn simpelweg onderdeel van leren verantwoordelijkheid dragen.
5. Het is niet duidelijk waar medewerkers over mogen beslissen
Er zit ook een andere kant aan. Soms verwachten ondernemers eigenaarschap terwijl medewerkers helemaal niet weten hoeveel ruimte ze hebben.
☑️ Waar mogen ze zelfstandig over beslissen?
☑️ Wanneer moeten ze overleggen?
☑️ Welke resultaten verwacht je?
☑️ Waar liggen de grenzen?
Eigenaarschap zonder duidelijkheid is geen vrijheid. Het wordt onzekerheid. Daarom zijn ruimte én heldere kaders allebei nodig.
Meer eigenaarschap begint ook bij jou
Als je team weinig verantwoordelijkheid neemt, is het verleidelijk om vooral naar je medewerkers te kijken. Ik zou je willen uitdagen om eerst een week naar je eigen gedrag te kijken.
👉 Hoe vaak geef jij direct antwoord?
👉 Hoe vaak neem je iets over?
👉 Hoe vaak corrigeer je een aanpak omdat jij het anders zou doen?
👉 Hoe vaak laat je iemand werkelijk verantwoordelijk zijn voor het resultaat?
Misschien ontdek je dan dat het probleem niet is dat je team geen verantwoordelijkheid wil nemen. Misschien is er simpelweg te weinig ruimte ontstaan om het daadwerkelijk te leren.
Hoe meer jij blijft oplossen, hoe minder je team hoeft te leren oplossen.
Wil je ontdekken waar jouw bedrijf nog te afhankelijk is van jou?
In mijn gratis Vrije Ondernemer Gids neem ik je mee langs vijf stappen naar een bedrijf dat minder afhankelijk wordt van jou: vertrouwen, communicatie, eigenaarschap, richting & structuur en leiderschap. Je krijgt daarbij praktische vragen en acties waarmee je direct naar je eigen bedrijf kunt kijken.
