Onmisbaar als ondernemer: compliment of waarschuwingssignaal?
Veel ondernemers zijn trots op hun betrokkenheid bij het bedrijf. Ze kennen hun klanten, weten wat er speelt en medewerkers kunnen altijd bij hen terecht wanneer er iets ingewikkelds gebeurt.
Dat voelt vaak ook goed. Je bent nodig. Maar wat als precies dat op een gegeven moment de groei van je bedrijf in de weg gaat zitten?
Een bedrijf waarin alles via de ondernemer blijft lopen, kan namelijk prima functioneren zolang die ondernemer beschikbaar is. De kwetsbaarheid wordt pas zichtbaar wanneer je een stap terug wilt doen, op vakantie gaat of meer tijd wilt besteden aan de toekomst van je bedrijf.
Dan blijkt hoe onmisbaar je werkelijk bent, en dat is niet altijd goed nieuws.
Nodig zijn en waarde toevoegen zijn niet hetzelfde
Wanneer medewerkers regelmatig bij jou aankloppen, geeft dat een duidelijk gevoel van toegevoegde waarde. Jij kent het antwoord, neemt een beslissing of helpt een probleem uit de wereld.
Toch is het belangrijk om onderscheid te maken tussen nodig zijn en waarde toevoegen.
Stel dat jij iedere dag twintig operationele vragen beantwoordt. Natuurlijk voeg je op die momenten iets toe. Maar de interessantere vraag is waarom die twintig vragen überhaupt bij jou terechtkomen.
Zijn er onvoldoende duidelijke afspraken? Ligt de beslisruimte niet op de juiste plek? Ontbreekt informatie? Of zijn medewerkers gewend geraakt aan het feit dat jij uiteindelijk toch de knoop doorhakt?
Dan kan jouw betrokkenheid ongemerkt onderdeel van het probleem worden.
Waarom loslaten soms persoonlijker is dan je denkt
Bij loslaten denken we vaak aan praktische zaken. Taken delegeren, verantwoordelijkheden verdelen en medewerkers meer ruimte geven.
Maar er zit ook een minder zichtbare kant aan.
Wanneer je jarenlang degene bent geweest die alles weet en oplost, verandert er iets zodra anderen dat steeds beter zelf kunnen.
Een probleem wordt opgelost zonder dat je ervan weet. Een medewerker neemt zelfstandig een beslissing. Een klant die vroeger altijd jou belde, blijkt prima geholpen door iemand anders.
Dat is precies wat je wilde bereiken. Toch kan het even wennen zijn. Je rol verandert en daarmee moet je opnieuw bepalen waar jouw toegevoegde waarde als ondernemer ligt.
“Maar mijn klanten willen mij”
Dat hoor ik regelmatig van ondernemers. En dat kan absoluut waar zijn. Zeker wanneer je zelf jarenlang het gezicht van het bedrijf bent geweest. Toch is het de moeite waard om te onderzoeken hoe dat is ontstaan.
Als jij altijd persoonlijk reageert op belangrijke vragen, zelf problemen oplost en bij complexe situaties inspringt, leert een klant vanzelf dat jij degene bent bij wie hij moet zijn.
Wil je dat veranderen, dan moet je je team ook de mogelijkheid geven om zelf vertrouwen bij klanten op te bouwen.
Dat kan klein beginnen. Laat een medewerker een gesprek zelfstandig voeren, verwijs een klant bewust naar degene die verantwoordelijk is of laat iemand anders een probleem afhandelen zonder dat jij tussendoor inspringt.
Zo wordt de relatie langzaam minder afhankelijk van één persoon en sterker verbonden aan het bedrijf als geheel.
Jouw rol verdwijnt niet, hij verandert
Een bedrijf dat minder afhankelijk wordt van jou heeft jou niet ineens niet meer nodig. Het heeft je alleen voor andere dingen nodig.
Naarmate je bedrijf groeit, verschuift jouw aandacht steeds meer van dagelijkse problemen oplossen naar richting geven, keuzes maken, mensen ontwikkelen en vooruitkijken.
Dat is ook een belangrijk onderdeel van de Vrije Ondernemer Route. In stap 5 gaat het over meegroeien met je bedrijf: de kwaliteiten waarmee je in de beginfase succesvol bent geworden, blijven waardevol, maar jouw rol moet veranderen wanneer de organisatie groter wordt.
Je betrokkenheid verdwijnt dus niet. Ze krijgt een andere vorm.
Een interessante test
Wil je weten hoe afhankelijk je bedrijf nog van jou is? Stel jezelf dan eens voor dat je twee weken niet bereikbaar bent.
Niet een beetje bereikbaar. Echt niet.
Welke beslissingen blijven liggen? Welke klanten zouden alsnog naar jou vragen? Waar weet niemand precies wat er moet gebeuren? En welke zaken zouden waarschijnlijk gewoon doorgaan?
Vooral die laatste categorie is interessant. Want alles wat zonder jou goed blijft functioneren, is geen bewijs dat je overbodig bent geworden.
Het is bewijs dat je een bedrijf aan het bouwen bent dat niet voor iedere stap jouw aanwezigheid nodig heeft.
Dat geeft je uiteindelijk iets wat veel ondernemers zoeken, maar wat niet ontstaat door alleen minder uren te werken: keuzevrijheid.
De vrijheid om zelf te bepalen waar jouw tijd, aandacht en energie naartoe gaan.
Misschien is dat wel een betere maatstaf voor succesvol ondernemerschap dan de vraag hoeveel mensen je op een dag nodig hebben.
Hoe afhankelijk is jouw bedrijf nog van jou?
In mijn gratis Vrije Ondernemer Gids neem ik je mee langs vijf stappen naar een bedrijf dat minder afhankelijk wordt van jou: vertrouwen, communicatie, eigenaarschap, richting & structuur en leiderschap.
